هرمرمی طالبان ومتحدین آن که برهدف بدن عسکر ویا صاحب منصب وابسته به کشورهای خارجی درافغانسان می نشیند، موجی ازبحث های فشارآمیز، معناداروشناخته شده را درآن کشور، درپی دارد. سه سال پیش موج مخالفت با حضورقوای کانادایی درافغانستان،درنزدیکی های اتخاذ تصمیم برای بازگردانیدن نیروهای آن کشور رسیده بود. کوشش دولت کانادا، مسافرت رئیس جمهور دولت اسلامی افغانستان حامد کرزی بدان کشورودیدارهای که با رهبران برخی سیاستمداران آن کشور داشت، تحقق چنان تصمیمی رابه تعویق گذاشت .

اینک از چندی به اینسو،مرگ تأثر باربیش از سی عسکر آلمانی در افغانستان، بمیان آمدن چنان بحث جدی، زنگ خطری را در آلمان بصدا درآورده است. درین کشور، حزب "چپ ها" که ترکیبی ازبقایای حزب حاکم پیشین "جمهوری دموکراتیک آلمان" یا آلمان شرق با افراد گسسته ازحزب سوسیال دموکرات به رهبری لافن تاینی،بوجودآمده است؛ از آغاز فعالیت خویش با صراحت علیه حضور قوای المانی درافغانستان موضع گرفته وخواستاربیرون شدن عاجل آن نیرو ازافغالنستان شده است.

درمورد پیروزیهای اندکی که این حزب بدست آورده است، در پهلوی گردآوری افراد وبخش های از مردم آلمان را که با سنت سیاست های گونه یی از چپ خوی گرفته اند؛ اتخاذ سیاست مخالفت آمیز علیه دولت آلمان وامریکا در افغانستان در آن نقش مهمی دارد. زیرا بقیه احزاب پارلمانی ومطرح در آلمان، همه موافق مشارکت نیروهای المانی با بقیه نیروهای بین المللی درافغانستان بودند. اما نتایج حضوربحران آمیز این نیروها درافغانستان، بازتاب خویش را در سیاست های بقیه احزاب نیز برجای نهاده است . حزب سبزها که هنگام گرد هم آیی جلسۀ بن، در حکومت ائنلافی با سوسیال دموکرات ها، یکی ازطراحان وموافقان گسیل نیرو به افغانستان بود، اکنون با این دلیل که نیروهای آلمانی در جنگ شرکت میکنند، اندک اندک به موضع طلب خروج قوا از افغانستان شکل داده است. اعضای ازحزب محافظه کاراتحاد سوسیالیست مسیحی خواهان خروج فوری نیروی نظامی آلمان از افغانستان شده اند. (1)

حزب سوسیال دموکرات که درائتلاف دولت کنونی سهم دارد وهنگام گسیل نیروهای آلمانی، سمت وزارت دفاع را دراختیار داشت، به رغم جانبداری ازحضورنیروهای آلمانی درافغانستان، جلوه های از عقب گرد را نشان میدهد. چرخش درسیاست های حزب سوسیال دموکرات هنگامی بیشتردرچشم انداز میاید که تصور میشود درانتخابات پارلمانی چند ماه بعد،حزب دموکرات لیبرال بتواند حزب دموکرات مسیحی خانم "انگیلا مایکل" رادر زمینۀ تأسیس حکومت ائتلافی یاری برساند. آنگاه ضرورت طرح شعارهای مخالفت آمیز ازموضع اپوزیسیون برای سوسیال دموکرات ها بعید به نظر نمیاید.

آنچه درین چرخش ها وعقب گردها اثر نهاده است، افزون برنبود دستاورد لازم وادعایی، موقف اکثریت مردم آلمان است که خواهان خروج نیروهای این کشور از افغانسئنان میباشند .(2) یکنظر سنجی چندی پیش نشان دادکه 69 در صد از تعدادهزارنفری که درمعرض نظرخواهی قرار گرفتند؛ مخالف حضور نیروهای نظامی آلمان درافغانستان هستند. عامل این مخالفت را نیزدرتأثیرگزارش های میتوان جست وجونمود که از افغانستان بوسیلۀ رسانه های گروهی انتشار یافته است . وهرباری که یکی ازشهروندان این کشور در افغانستان کشته میشود، موج نارضایتی بالا میگیرد.

مشاهدۀ چنین مواضع وانگیزش بحث های دوامدارتر، به این احتمال زمینۀ پذیرش میدهد که کشورهای خارجی، روزی نیروهای خویش را ازافغانستان بیرون میاورند. درین میان در ایالات متحدۀ امریکا که، وسایل فشار داخلی وحزب مخالفی که به بهره برداری های سیاسی وجلب آرأ مردم بپردازد، وجودندارد، ومنافع رهبردی آن دولت نیز به تداوم حضورقوا درمنطقه نیاز دارد، بگونه یی خلأ های ایجاد شده از ناحیه مشکلات متحدین خود را جبران خواهد نمود. اما اوضاع درافغانستان به تنهایی به تعیین سرنوشت عساکر خارجی پیوند ندارد. بلکه؛ شخیص اوضاع پس از خروج قوای خارجیو عاقبت کاردولت افغانستان را نیز زیر سؤال می برد.

دولتی که در خلال هشت سال نتوانسته است، به اصل اتکأ بخود تحقق ببخشد وحیات وممات آن رااتکأ به نیروی خارجی تشکیل میدهد، در انتظار کدامین سرنوشت نشسته است ؟ این سؤال هنگامی فراخ دامنتر میشود که، به دیدگاه ها وانتظارات همۀ سیاستمداران وافراد کشورما معطوف میشود. آن سیاستمداران وعناصری که سعی در جهت ایجاد بنیاد های داخلی ومتحقق گردانیدن اتکأ بخود راکار به تاریخ پیوسته وبیجا میدانند؛ ودر مقابل به تبلیغ وابستگی به علایق کشورهای بزرگ وحرکت درزیرسایۀ آنهااذعان دارند، نیزناگزیزهستند به احتمال پدید آیی ودورنمای اوضاعی عطف نمایند که از رهگذر خروج قوای بیگانه به استقبال کشوری میاید.

هرچند برخی چنان ذهنیت وابسته به امکانات خارجی رابا وضاحت وصراحت مطرح نمی کنند، اما قراین کافی وجود دارد که برخی از نخبگان سیاسی حامل تمنیات کشورهای خارجی شده ودر پرتو آن به ایجاد تغییرات درکشورشان تأکید مینمایند. محتمل است که این نخبگان، چنان برداشتی را درپیشینۀ تاریخی کشورهای عقب نگهداشته شده وپس مانده نیز تعمیم دهند. آنگاه این استنتاج راموعظه خواهند نمود که کارامان الله خان برای کسب استقلال بیهوده بوده است ! وریختن خون دربرابر بیدادگری های اتحاد شوروی ونیروهای مستحیل در وجود رهبردهای آن کشور بی لزوم !. زیرا هند بریتانیایی برای کشورما تغییراتی ایجاد مینمود وشوروی نیز . . .

وضاحت نظری چنین مواضعی، بحث مخالفت آمیز راانسجام بهتر خواهد داد. اما سوکمندانه نظریاتی که در پردۀ ابهام ویا پشت پرده دنبال میشوند، مکث بیشتر را با دشواری روبرو میکنند. اینقدرمیشود گفت که بیشترین موعظه گران چنین طرز دیدی ، آنانی هستند که با امکانات خارجی خود به جاه ومقامی رسیده اند. ودریک نظر دقیقتر، رفت وبرگشت ایشان از افغانستذان نیزبه اراده ولزوم دیدهای نیروی خارجی متکی ا ست .

درحالیکه فشارهای داخلی ایجاد شده برکشورهای خارجی درافغانستان، درپهلوی سیاست نا شفاف وابهام آمیزدرزمینۀ مبارزه با تروریسم،سازش وکرنش وهر توطئه و معامله یی را در چشم انداز میگذارد؛ خواهان توجه جدی از جانب آنانی است که مبارزه با تروریسم وابعاد دهشت افگنی درکشور را ، بمثابۀ ابعادی ازناهنجاری واقعا ًموجود درکشورمینگرند. واین مبارزه در حیطه لزوم دید ومنافع کشورهای خارجی در افغانستان نبوده ونیست .

آنچه میتواند به ایجاد ابزاردفع چنان ناگواری های بیشتربپردازد ومتضمن اطمینان برای اتکأ بخود باشد، کوشش همیشگی مبتنی بر اصل مشارکت داخلی درجامعه است. مشارکت داخلی، مستلزم تبلیغ نظری ورعایت عملی احترام میان اجزای اجتماعی کشوراست که بدبختانه شیرازه های نسبی پیشینه اش نیز تا اندازۀ زیاد فروپاشیده است. دولت حامد کرزی که از آغازبا چنین فرهنگ ونیازهای حیاتی جامعه بیگانه وناآشنا بود، با اتخاذسیاست های غلط و توطئه آمیز، بار دشوارتری را برشانه های کشور ومردم افغانستان نهاده است .

برای بیرون رفت از چنگ چنان ناگواری وبه منظورجلب مشارکت داخلی، برداشتن گام های مهم است که دارندگان مواضع وبرداشت های فکری وسیاسی مشترک ،اما جدا افتاده ازهم ، به کاهش تعددمراکز بپردازند. واین اصل را در محراق توجه قرارداده درگسترۀ بزرگتر برای ایجاد نهاد بزرگتر وتحقق اصل اتکأ بخودعملی نمایند.

1--2 : Hamburger Abendblatt 4-5 Guli